धडा  ०५

विमा करारपत्राचे कायदेशीर सिद्धांत

 विमा करारपत्र – भारतीय संविधा अधिनियम १८७२ अन्वये  विमा पॉलिसी दोन पक्ष , विमा कंपनी आणि विमाधारी  च्या  मध्य एक करारपत्र असते .

कोणत्याही करारपत्रास वैध असण्यासाठी खालील तथ्यं असले पाहिजे .

१]  प्रस्ताव आणि स्वीकृती – दोन पक्ष पैकी एकास सादर केले पाहिजे आणि इतरांनी त्यास स्वीकार केले पाहिजे  साधारणतः  सादरीकरण हे अर्जदाराद्वारे केले जाते . आणि  स्वीकृती  विमा कंपनी द्वारे दिली जाते .

२]  विचार – पॉलिसी धारक कडून देय प्रीमियम आणि कंपनी कडून नुकसान भरपाईचे अभिवचन.

३] दोन्ही पक्षाच्या मध्य सहमती – दोन्ही पक्षांना एकाच मुद्यावर सहमत व्हावे लागेल .

स्वतंत्र  सहमती –  पॉलिसी घेतेवेळेस अर्जदारावर कोणता दबाव असता कामा नये . पॉलिसी तेव्हाच मुक्त समजली गेली  पाहिजे  जेव्हा बळजबरी, अयोग्य प्रभाव, धोका , चुकीचे म्हणने ह्या पासून अलिप्त असावे .

५] गटांची क्षमता अर्जदारास कायदेशीर रित्या सक्षम असावयास हवे . अर्थात त्यास मानसिक स्वरूपात स्वस्थ  असावयास हवे   तसेच कायद्या द्वारे अयोग्य घोषित असता कामा नये .

०६] वैधता – करारपत्राची वस्तू कायदेशीर असली पाहिजे

विमा करारारपत्राची खास सवलत / सुविधा

०१] परम सदभाव– याचा मतितार्थ इतका आहे कि करारपत्राशी निगडित प्रत्येक पक्षाला विमा च्या विषयवस्तू संबंधित सर्व तथ्यात्मक माहिती असली पाहिजे मग ते विचारले  गेले असो अथवा नाही

०२] तथ्यात्मक संसूचना –  अर्जदाराची कौटुंबिक पाश्ववभूमी , इतिहास , आर्थिक तपशील , व्यवसायिक तपशील , कोणता आजार असल्यास त्या सर्व माहितीला  तथ्यात्मक माहिती म्हंटले जाते .

सुदृढ विचारांचे उल्लंघन

गैर प्रकगटीकरण – कोणते तपशील न दाखवणे

लपवाछपवी – जाणूनबुजून माहिती दडवणे

मिथ्य वाक्य

१ अज्ञान / निरागस – अज्ञानामुळे चुकीची माहिती देणे

०२] दगाबाजी – जाणूनबुजून खोटी नाटी माहिती देणे

०३]  विमान योग्य व्याज – हे अर्जदाराशी संबंधित वस्तू , लोक अर्थात स्वतः , पती ,पत्नी , आई वडील , बंगला , कार  इत्यादीस  विमा  योग्य व्याजाच्या स्वरूपात मानले जाईल .

जीवन विमा – विमा योग्य व्याज पॉलिसीच्या सुरुवातीस असावयास हवे

गैर जीवन विमा मध्ये – विमा योग्य हित  सुरुवातीस उतरतील दाव्याच्या दरम्यान विद्यमान असावयास हवे .

समुद्री विमा मध्ये – विमा योग्य व्याज दावा च्या वेळेस असावयास हवे .

०४] आसन्न खंड – हे वेगवेगळ्या गतिविधीच्या मागील मुख्य कारण आहे . तसेच याने कोणती हि घटना होऊ शकते .

निशुल्क  बघणारा कालावधी वा कुलिंग ऑफ अवधी – जर एका अर्जदारास एका पॉलिसीचे करारपत्र केल्या नंतर तो त्यास रद्द वा अस्वीकार करू इच्छितो  तर तो पॉलिसी मिळवण्याच्या १५ दिवसाच्या आत ह्या बाबत निर्णय घेऊ शकतो .

फ्री लुक इन अवधी – किंवा कुलिंग ऑफ अवधी – जर अर्जदार संविदा केल्या नंतर म्हणजेच पॉलिसी घेतल्या नंतर त्यास निरस्त वा अस्वीकार करू इच्छितो तर ह्या संदर्भात  तो पॉलिसी घेतल्यानंतर १५ दिवसाच्या आत अस्वीकार करू शकतो .

०६] नुकसान पूर्ती – याचा अर्थ कि पॉलिसी धारक जे नुकसान उचलतोय त्यास तितकं भरपाई दिली जाते . जेणे करून तो मागील वित्तीय सुस्थितीत येण्यास मदत होईल .

०७] प्रस्थापन-  हि ती प्रक्रिया आहे जी विमा कंपनी द्वारे बेजबाबदार तिसऱ्या पक्षाकडून पॉलिसी धारकाला भरपाई केली गेलेली दावा रक्कम च्या वसुली करिता उपयोगात आणले जाते .

Similar Posts: