IC38 Marathi Chapter 14 Notes

धडा १४ प्रलेखन – पौलीसी स्थिती  II

अनुग्रह / लाभ  कालावधी

‘’ अनुग्रह कालावधी ‘’ खंड पोलिसी धारक ला प्रीमियम ची भरपाई करण्याच्या निर्धारित वेळेपेक्षा वाढीव वेळे ला म्हटले जाते .

लाभ कालावधी चा मानक वेळ एक महिना वा ३१ दिवसांचा असतोजो लागू दिवसाच्या दुसर्या दिवसापासून ग्रहय धरले जाते .

तथापि प्रीमियम देयक लागू असतो आणि जर पोलिसी धारक ह्या दरम्यान मृत पावतो तर विमा कंपनी  मृत्यू लाभ मधून प्रीमियम ची कपात करू शकते .जर प्रीमियम लाभ कालावधी च्या नंतर हि जमा नाही केला गेला तर पौलीसी ला समाप्त समजले जाईल . अशा परस्थितीत विमा कंपनी मृत्यू लाभाची भरपाई करण्यासाठी बाध्य नाही आहे . आणि गैर जप्ती तरतुदी अंतर्गत जमा रक्कम प्रदान करते .

चूक

जर पोलिसी चा प्रीमियम लाभ चा दिवसा दरम्यान हि भरणा नाही केला गेला तर पोलिसी ला निरस्त मानले जाईल

. पुनरुद्धार:

हि ती प्रक्रिया आहे ज्यात जीवनविमा कंपनी संपलेल्या पोलिसी ला जिवंत स्वरूप देते जे प्रीमियमची भरपाई न केल्याने अथवा गैर जप्ती तरतुदी मुले समाप्त गेली गेली होती .

पोलिसी पुनरुद्धार: च्या अटी

  • व्याजासह उरलेल्या रक्कमेची भरपाई
  • पुनरुद्धार: करिता शुल्क
  • निरंतर चांगले आरोग्य आणि आय चे प्रमाण
  • जोखीम च्या कवर मध्ये कोणती वाढ न होणे
  • निर्धारित वेळेच्या पोलिसी समाप्तीच्या दिवसापौन पाच वर्षा पर्यंत भारतात निवास
  • उरलेल्या थकीत रक्कमेची भरपाई
  • जर विमा रक्कम जास्त आहे तर नव्या वैद्यकीय तपासणीची आवश्यकता असू शकते .
  • पुनरुद्धार वास्तव मध्ये जास्त लाभदायक असते कारण एक पोलिसी खरेदी वेळीस वयाच्या आधारावर जास्त प्रीमियम द्यावा लागेल .

नीति  पुनरुद्धार  उपाय:

  1. साधारण पुनरुद्धार – ह्यात व्याज सह उरलेल्या प्रीमियमची भरपाई सामील आहे जेव्हा पोलिसी वा पोलिसी धरी ने समर्पण मूल्य मिळवले असेल .
  2. विशेष पुनरुद्धार – जर पोलिसी ३ वर्षासाठ संचालित केली असेल आणि कमीतकमी समर्पण मूल्य नसेल मिळाले तर विशेष पुनरुद्धार केले जाते . जेव्हा संपलेल्या पोलीसिच्या सुरु होण्याच्या मूळ तारखेच्या दोन वर्षाच्या आत नवीन पोलिसी घेतली गेली असेल .
  3. कर्जासह पुनरुद्धारकर्ज देणे आणि पोलिसी चे पुनरुद्धार: एकत्रच करणे
  4. किस्त /अधिभार पुनरुद्धार: – जेव्हा पोलीसिधारक प्रीमियमची संपूर्ण रक्कम पूर्णतः भरण्यास सक्षम नाही आहे तेव्हा विशेष पुनरुद्धार: योजने अंतर्गत पोलीसिला पुनर्जीवित नाही केले जावू शकत.

गैर जप्ती तरतूद

जर प्रीमियम सलग कमीतकमी ३ वर्षासाठी भरला गेला तर उपार्जित समर्पण मूल्याची भरपाई केली जाईल .

समर्पण मुली – हे चुकते मूल्याचे एक टक्का आहे प्रीमियम भरपाई च्या  सरासरी स्वरुपात समर्पण मूल्य ग‌‍ँरंटी समर्पण मूल्य म्हटले जाते .

पॉलिसि कर्ज

  1. जेव्हा पॉलिसी रोख मूल्य प्राप्त करते तेव्हा पॉलिसीधारक विमा ला चालू ठेवून कर्ज घेवू शकतो .
  2. हे सामान्यतः समर्पण मूल्याच्या सरासरी [९०] पर्यत मर्यादित असते .
  3. पॉलिसी ला विमा कंपनीच्या बाजूने संपादित करावे लागते
  4. विमा कंपनी कर्जावर व्याज वसूल करतात

नामांकन

  1. ह्या पद्धती मध्ये विमाकर्ता त्याच्या मृत्यू नंतर विमा रक्कमेची भरपाई कोणास केली जावी याचा उल्लेख करतो .
  2. एका सूचित व्यक्तीचा संपूर्ण दावा आणि हिस्सा याचा कोणता अधिकार नाही
  3. विमा अधिनियम १९३८ चे कलम ३९ अंतर्गत विमा पोलिसी नामांकनाची परवानगी असते

विमा अधिनियम १९३८ कलम ३९ च्या तरतुदी

  • पॉलिसी ची खरेदी करते वेळीस वा त्याच्या नंतर नामांकन केले जावू शकते .
  • नामांकन एम डब्ल्यू पी अधिनियम कलम ६ वर लागू नाही होत
  • पॉलिसी च्या धनराशीचे वाटप जिवंत उमेदवारांना केले जाते
  • असाइनमेंट रद्द होते
  • परिवर्तन वा नामांकन ला रद्द करण्याची परवानगी असते
  • नामांकन इन्डॉर्समेंट च्या माध्यमातून केले जाते
  • जिथे नामांकित व्यक्ती नाबालिक आहे त्या देशात पॉलिसी धारक करवी एक व्यक्ती नियुक्त केला जावा
  • ज्या व्यक्तीला नियुक्त केले गेले होते तो नामांकित व्यक्तीच्या सज्ञान होतास आपले अधिकार गमावतो
  • नामांकित व्यक्ती करिता कोणता विशेष हिस्सा नाही बनवला जाऊ शकत

असाइनमेंट

  • संपत्तीच्या अधिकाराचे हस्तांतरण
  • असाइन्मेंटचे प्रकार
  • सशर्त काम ह्यात व्यवस्था आहे कि पॉलिसी ची परिपक्कवता वर वा असायनीच्या मृत्यू वर पॉलिसी विमित व्यक्तीच्या अधिकारात होते
  • पूर्ण असाइनमेंट ह्यात असायनर चे अधिकार शीर्षक आणि पॉलिसी मध्ये असायनर चे हिट विमा कंपनीला स्थानांतरित केले जाते
  • जेव्हा पॉलिसी कारंजा करिता कंपनी कडे असाइनमेंट केले जाते तर नामांकन रद्द केले जाते
अंतर चे आधारनामांकनअसाइनमेंट
नामांकन वा असाइनमेंट काय आहे ?नामांकन मृत्यू दावा प्राप्त करण्यासाठी एका व्यक्तीची नियुक्ती ची पद्धती आहेविमा पॉलिसीचे शीर्षक अन्य व्यक्ती व संस्थेला हस्तांतर करण्याची प्रक्रिया आहे
नामांकन किंवा असाइनमेंट कधी केली जाते ?नामांकन प्रस्तावाच्या वेळेस वा पॉलिसी  सुरु होण्याच्या नंतर  हि केले जाऊ शकतेअसाइनमेंट पॉलिसी सुरु झाल्यानंतर केले जाऊ शकते
नामांकन किंवा असाइनमेंट कोण करू शकत?नामांकन फक्त विमाधारीकडून आपल्याच जगण्यावर केला जाऊ शकतोअसाइनमेंट केवळ पॉलिसीच्या मालक वा निमित्त व्यक्ती द्वारे जर तो पॉलिसी धरी असल्यास
हे कुठे लागू होते ?हे फक्त तिकडेच प्रभावी आहे जिथे विमा  अधिनियम १९३८ लागू आहेदेशाच्या संपत्ती हस्तांतर अधिनियमांतर्गत हे सर्व जगभर लागू होते .
पॉलिसी धारकाचे पॉलिसीवर नियंत्रण राहते का?पॉलिसी धारकाचे पॉलिसीवर मक्तेदारी अबाधित राहते आणि मनोनित व्यक्तीस पॉलिसी करीत खटला  चालवण्याचा कोणता अधिकार नाहीजो पर्यंत पॉलिसी रिअसाइन्मेंट केली जात नाही पॉलिसी धारक शीर्षक आणि व्याज गमावून बसतो
एका साक्षीदाराची गरज असते का ?साक्षीदाराची गरज नाहीसाक्षीदार अनिवार्य आहे
त्यांचे काही अधिकार असतात का ?नामांकित व्यक्तीचा पॉलिसीवर कोणताच अधिकार नाहीआयरनीचा पॉलिसीवर पूर्ण हक्क असतो
यास रद्द केले जाऊ शकते का ?नामांकनास रद्द व पॉलिसी चालू काळातील कोणत्याही क्षणी रद्द करता येऊ शकेलएकदा केलेल्या असाइनमेंट ला रद्द नाही करू शकत परंतु रिअसाइन्मेंट केले जाऊ शकते
नाबालिक च्या प्रकरणात ?जर नमितव्यक्ती कायदेशीर नाबालिक आहे तर एका व्यक्तीची नियुक्ती करता  येऊ शकतेजर समनुदेशिती एक नाबालिक आहे तर एक अभिभावक नियुक्त केला जातो
उमेदवार चा मोनोनित व्यक्ती वा समनुदेशिती च्या मृत्यू च्या प्रकरणात काय होते ?जर नामीत व्यक्तीचा मृत्यू झाला तर अशा परिसथिती मध्ये मृत्यू दावाची  रक्कम वैधानिक वारसाला देय आहेसमनुदेशिती च्या मृत्यू परिस्थितीमध्ये समनुदेशिती हि वैध वारसाला प्राप्त होते
विमाधारीच्या मृत्यू नंतर आणि मृत्यू दावा भरपाई च्या आगोदर जर मनोनित व्यक्ती वा समनुदेशिती चा मृत्यू झाल्यास काय होते ?जर मृत्यू दावा च्या निरसन  आधी मनोनित व्यक्तीचा मृत्यू होतो अशा परिस्थिती मध्ये मृत्यू दावा रक्कम विमित व्यक्तीच्या वारसदारांना देय असेलनिराकारणाआधी समनुदेशिती मृत्यूच्या दशेत पॉलिसी रक्कम  वैध वारसाला प्राप्त होते ना कि त्याच्या असायनर ह्यास
कर्जदार पॉलिसी ला संलग्न करू शकतात का ?लेणेदार / कर्जदार त्या विमा पॉलिसीला संलग्न करू शकतात ज्यात नामांकित व्यक्ती असते .जो पर्यंत असाईनमेंट ने कर्जदारांना धोका नाही नाही दिला आहे . देणेदार पॉलिसीला संलग्न नाही करू शकत.

ड्युब्लिकेट पॉलिसी -जर निमित्त व्यक्ती विमा पॉलिसीचे मूळ कागदपत्र गमावतो तर विमा कंपनी करार पत्रात कोणताही बदल न करता  पॉलिसी लागू करेल . दाव्यास जामीन किंवा अजामीन नुकसानपुर्ती  बॉण्ड सादर करून निरसन करेल .बदल – पॉलिसी धारक पॉलिसीच्या नियम आणि अटींमध्ये परिवर्तनासाठी बोलू शकतात हे विमा कंपनी आणि विमित दोघांच्या सहमतीच्या अधीन आहे सामान्यतः प्रीमियम जमा करण्याचे वरुड , नाव पत्ता मध्ये बदल , डीएबी .पीडीबी करीत अनुदान सहा सामान्य बदलला वगळून पॉलिसी मध्ये १ वर्षाच्या दरम्यान बदलाची परवानगी दिली जाते बदलाचे मुख्य प्रकार  ज्याची परवानगी दिली जाते १ विमा वा कालावधी च्या काही वर्ग मध्ये परिवर्तन २ विमित रक्कमेत कमी ३ प्रीमियमची भरपाई च्या पद्धती मध्ये बदल  ४ पॉलिसी सुरु होण्याच्या तिथी मध्ये बदल ५ पॉलिसी ला दोन वा दोन पेक्षा जास्त मध्ये विभाजित करणे ६ एका अतिरिक्त प्रीमियम वा प्रतिबंधात्मक कलमास हटवले जाणे ७ नावात सुधार भरपाई करिता निराकारणात विकल्प आणि दावा आणि दुहेरी दुर्घटनेत  लाभाचे अनुदान